الشعراء
۲۲۷ آیه
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
طسم
به نام خداى رحمان و رحيم. - طسم. .
تِلكَ ءايٰتُ الكِتٰبِ المُبينِ
اين آيههاى كتاب روشن است .
لَعَلَّكَ بٰخِعٌ نَفسَكَ أَلّا يَكونوا مُؤمِنينَ
گويا مىخواهى خويشتن را تلف كنى براى اينكه آنان ايمان نمىآورند .
إِن نَشَأ نُنَزِّل عَلَيهِم مِنَ السَّماءِ ءايَةً فَظَلَّت أَعنٰقُهُم لَها خٰضِعينَ
اگر مىخواستيم از آسمان آيهاى به ايشان نازل مىكرديم كه گردنهايشان در مقابل آن خاضع شود مىتوانستيم .
وَما يَأتيهِم مِن ذِكرٍ مِنَ الرَّحمٰنِ مُحدَثٍ إِلّا كانوا عَنهُ مُعرِضينَ
پند تازهاى از خداى رحمان به سوى آنان نيامد مگر اينكه از آن روىگردان شدند .
فَقَد كَذَّبوا فَسَيَأتيهِم أَنبٰؤُا۟ ما كانوا بِهِ يَستَهزِءونَ
به تكذيب پرداختهاند، به زودى خبرهاى چيزى كه آن را استهزا مىكردهاند به ايشان خواهد رسيد .
أَوَلَم يَرَوا إِلَى الأَرضِ كَم أَنبَتنا فيها مِن كُلِّ زَوجٍ كَريمٍ
چرا به زمين نمىنگرند كه انواع گياهان خوب در آن روياندهايم .
إِنَّ فى ذٰلِكَ لَءايَةً ۖ وَما كانَ أَكثَرُهُم مُؤمِنينَ
كه در اين عبرتى هست ولى بيشترشان مؤمن نيستند .
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ العَزيزُ الرَّحيمُ
همانا پروردگارت نيرومند و رحيم است .
وَإِذ نادىٰ رَبُّكَ موسىٰ أَنِ ائتِ القَومَ الظّٰلِمينَ
و چون پروردگارت به موسى ندا داد كه سوى گروه ستمكاران برو .
قَومَ فِرعَونَ ۚ أَلا يَتَّقونَ
گروه فرعون كه چرا نمىترسند؟ .
قالَ رَبِّ إِنّى أَخافُ أَن يُكَذِّبونِ
(موسى) گفت پروردگارا من بيم آن دارم كه دروغگويم شمارند .
وَيَضيقُ صَدرى وَلا يَنطَلِقُ لِسانى فَأَرسِل إِلىٰ هٰرونَ
و حوصلهام سر آيد در نتيجه زبانم روان نشود پس هارون را نيز پيغمبرى ببخش .
وَلَهُم عَلَىَّ ذَنبٌ فَأَخافُ أَن يَقتُلونِ
فرعونيان خونى به گردن من دارند و بيم دارم كه مرا بكشند .
قالَ كَلّا ۖ فَاذهَبا بِـٔايٰتِنا ۖ إِنّا مَعَكُم مُستَمِعونَ
فرمود هرگز! شما هر دو آيات ما را ببريد كه ما همراه شما شنواييم .
فَأتِيا فِرعَونَ فَقولا إِنّا رَسولُ رَبِّ العٰلَمينَ
نزد فرعون رويد و بگوييد كه ما فرستاده پروردگار جهانيانيم .
أَن أَرسِل مَعَنا بَنى إِسرٰءيلَ
بايد كه بنى اسرائيل را با ما بفرستى .
قالَ أَلَم نُرَبِّكَ فينا وَليدًا وَلَبِثتَ فينا مِن عُمُرِكَ سِنينَ
(فرعون) گفت: مگر وقتى نوزاد بودى تو را نزد خويش پرورش نداديم و سالها از عمرت را ميان ما به سر نبردى؟ .
وَفَعَلتَ فَعلَتَكَ الَّتى فَعَلتَ وَأَنتَ مِنَ الكٰفِرينَ
و (سر انجام) آن كارت را (كه نمىبايست انجام مىدادى) انجام دادى و تو از ناسپاسان بودى .
قالَ فَعَلتُها إِذًا وَأَنا۠ مِنَ الضّالّينَ
(موسى) گفت: آن كار را هنگامى كردم كه از راه بيرون بودم .
فَفَرَرتُ مِنكُم لَمّا خِفتُكُم فَوَهَبَ لى رَبّى حُكمًا وَجَعَلَنى مِنَ المُرسَلينَ
و چون از شما بيم داشتم از دستتان گريختم و پروردگارم به من فرزانگى و دانش بخشيد و از پيغمبرانم كرد .
وَتِلكَ نِعمَةٌ تَمُنُّها عَلَىَّ أَن عَبَّدتَ بَنى إِسرٰءيلَ
آيا اين نعمتى است كه منت آن را به من مىنهى كه پسران بنى اسرائيل را به بردگى گرفتهاى؟ .
قالَ فِرعَونُ وَما رَبُّ العٰلَمينَ
فرعون گفت: پروردگار جهانيان چيست؟ .
قالَ رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالأَرضِ وَما بَينَهُما ۖ إِن كُنتُم موقِنينَ
گفت پروردگار آسمانها و زمين و آنچه ميان آن دو است، اگر اهل يقينيد .
قالَ لِمَن حَولَهُ أَلا تَستَمِعونَ
(فرعون) به اطرافيان خود گفت هيچ مىشنويد چه مىگويد؟ .
قالَ رَبُّكُم وَرَبُّ ءابائِكُمُ الأَوَّلينَ
گفت پروردگار شما و پروردگار نياكانتان .
قالَ إِنَّ رَسولَكُمُ الَّذى أُرسِلَ إِلَيكُم لَمَجنونٌ
گفت: پيغمبرى كه به سوى شما فرستاده شده ديوانه است .
قالَ رَبُّ المَشرِقِ وَالمَغرِبِ وَما بَينَهُما ۖ إِن كُنتُم تَعقِلونَ
گفت (او) پروردگار مشرق و مغرب و هر چه ميان آن دو است اگر فهم داريد .
قالَ لَئِنِ اتَّخَذتَ إِلٰهًا غَيرى لَأَجعَلَنَّكَ مِنَ المَسجونينَ
گفت: اگر خدايى غير از من بگيرى زندانيت مىكنم .
قالَ أَوَلَو جِئتُكَ بِشَيءٍ مُبينٍ
گفت: و حتى اگر براى تو معجزهاى روشن آورده باشم؟ .
قالَ فَأتِ بِهِ إِن كُنتَ مِنَ الصّٰدِقينَ
گفت: اگر راست مىگويى آن را بياور .
فَأَلقىٰ عَصاهُ فَإِذا هِىَ ثُعبانٌ مُبينٌ
موسى عصاى خود را بينداخت و در دم اژدهايى هويدا گشت .
وَنَزَعَ يَدَهُ فَإِذا هِىَ بَيضاءُ لِلنّٰظِرينَ
و دست خويش را بيرون آورد همه ديدند كه سفيد و روشن بود .
قالَ لِلمَلَإِ حَولَهُ إِنَّ هٰذا لَسٰحِرٌ عَليمٌ
(فرعون به بزرگان اطراف خود گفت: عجب جادوگر ماهرى است .
يُريدُ أَن يُخرِجَكُم مِن أَرضِكُم بِسِحرِهِ فَماذا تَأمُرونَ
كه مىخواهد شما را با جادوى خويش از سر زمينتان بيرون كند، بنا بر اين چه رأى مىدهيد؟ .
قالوا أَرجِه وَأَخاهُ وَابعَث فِى المَدائِنِ حٰشِرينَ
گفتند: وى را با برادرش نگهدار و به تمام شهرها مامورين جمع آورى بفرست .
يَأتوكَ بِكُلِّ سَحّارٍ عَليمٍ
تا همه جادوگران ماهر را پيش تو آورند .
فَجُمِعَ السَّحَرَةُ لِميقٰتِ يَومٍ مَعلومٍ
پس جادوگران را به موعد روزى معين، جمع كرد .
وَقيلَ لِلنّاسِ هَل أَنتُم مُجتَمِعونَ
و به مردم گفتند شما نيز جمع شويد .
لَعَلَّنا نَتَّبِعُ السَّحَرَةَ إِن كانوا هُمُ الغٰلِبينَ
تا اگر ساحران غالب آمدند ما نيز آنها را پيروى كنيم .
فَلَمّا جاءَ السَّحَرَةُ قالوا لِفِرعَونَ أَئِنَّ لَنا لَأَجرًا إِن كُنّا نَحنُ الغٰلِبينَ
پس جادوگران آمدند و به فرعون گفتند: اگر ما غالب آمديم آيا مزدى خواهيم داشت؟ .
قالَ نَعَم وَإِنَّكُم إِذًا لَمِنَ المُقَرَّبينَ
گفت: آرى و در اين صورت از مقربان خواهيد بود .
قالَ لَهُم موسىٰ أَلقوا ما أَنتُم مُلقونَ
(موسى) به ايشان گفت: هر چه افكندنى هست بيفكنيد .
فَأَلقَوا حِبالَهُم وَعِصِيَّهُم وَقالوا بِعِزَّةِ فِرعَونَ إِنّا لَنَحنُ الغٰلِبونَ
پس ريسمانها و عصاهاى خويش را افكندند و گفتند: به عزت فرعون سوگند كه ما غلبه يافتگانيم .
فَأَلقىٰ موسىٰ عَصاهُ فَإِذا هِىَ تَلقَفُ ما يَأفِكونَ
سپس موسى عصاى خويش را بيفكند و آنچه را ساخته بودند بلعيد .
فَأُلقِىَ السَّحَرَةُ سٰجِدينَ
جادوگران سجدهكنان خاكسار شدند .
قالوا ءامَنّا بِرَبِّ العٰلَمينَ
گفتند: به پروردگار جهانيان ايمان آورديم .
رَبِّ موسىٰ وَهٰرونَ
كه پروردگار موسى و هارون نيز هست .
قالَ ءامَنتُم لَهُ قَبلَ أَن ءاذَنَ لَكُم ۖ إِنَّهُ لَكَبيرُكُمُ الَّذى عَلَّمَكُمُ السِّحرَ فَلَسَوفَ تَعلَمونَ ۚ لَأُقَطِّعَنَّ أَيدِيَكُم وَأَرجُلَكُم مِن خِلٰفٍ وَلَأُصَلِّبَنَّكُم أَجمَعينَ
(فرعون) گفت: چرا پيش از آنكه اجازهتان دهم به او ايمان آورديد؟ پس حتما او بزرگ شما است كه جادو تعليمتان داده است، به زودى خواهيد دانست كه دستها و پاهايتان را به عكس يكديگر قطع مىكنم و همه شما را بر دار مىآويزم .
قالوا لا ضَيرَ ۖ إِنّا إِلىٰ رَبِّنا مُنقَلِبونَ
گفتند: مهم نيست، چون به سوى پروردگارمان مىرويم .
إِنّا نَطمَعُ أَن يَغفِرَ لَنا رَبُّنا خَطٰيٰنا أَن كُنّا أَوَّلَ المُؤمِنينَ
ما طمع داريم كه پروردگارمان گناهانمان را بيامرزد به همين جهت اولين كسى هستيم كه ايمان آورديم .
۞ وَأَوحَينا إِلىٰ موسىٰ أَن أَسرِ بِعِبادى إِنَّكُم مُتَّبَعونَ
و به موسى وحى كرديم كه بندگان ما را شبانگاه حركت بده كه آنها شما را تعقيب مىكنند .
فَأَرسَلَ فِرعَونُ فِى المَدائِنِ حٰشِرينَ
و فرعون مامورين جمع آورى را به شهرها فرستاد .
إِنَّ هٰؤُلاءِ لَشِرذِمَةٌ قَليلونَ
كه اينان گروهىاند كند .
وَإِنَّهُم لَنا لَغائِظونَ
كه موجب خشم ما شدهاند .
وَإِنّا لَجَميعٌ حٰذِرونَ
و ما همگى آماده كارزاريم .
فَأَخرَجنٰهُم مِن جَنّٰتٍ وَعُيونٍ
ولى آنها (فرعونيان) را از باغستانها و چشمهسارها بيرون كرديم .
وَكُنوزٍ وَمَقامٍ كَريمٍ
و از گنجها و جايگاههاى خويشان (بيرون كرديم) .
كَذٰلِكَ وَأَورَثنٰها بَنى إِسرٰءيلَ
و آن را به بنى اسرائيل داديم .
فَأَتبَعوهُم مُشرِقينَ
پس هنگام آفتاب از پى آنها شدند .
فَلَمّا تَرٰءَا الجَمعانِ قالَ أَصحٰبُ موسىٰ إِنّا لَمُدرَكونَ
و چون دو جماعت يكديگر را بديدند، ياران موسى گفتند: اى واى! ما را گرفتند .
قالَ كَلّا ۖ إِنَّ مَعِىَ رَبّى سَيَهدينِ
(موسى) گفت: هرگز! پروردگار من با من است و رهبريم خواهد كرد .
فَأَوحَينا إِلىٰ موسىٰ أَنِ اضرِب بِعَصاكَ البَحرَ ۖ فَانفَلَقَ فَكانَ كُلُّ فِرقٍ كَالطَّودِ العَظيمِ
به موسى وحى كرديم كه عصاى خويش را به دريا بزن، پس بشكافت و هر بخشى چون كوهى بزرگ بود .
وَأَزلَفنا ثَمَّ الءاخَرينَ
ديگران را بدانجا نزديك كرديم .
وَأَنجَينا موسىٰ وَمَن مَعَهُ أَجمَعينَ
و موسى را با همراهانش جملگى نجات داديم .
ثُمَّ أَغرَقنَا الءاخَرينَ
سپس ديگران را غرق كرديم .
إِنَّ فى ذٰلِكَ لَءايَةً ۖ وَما كانَ أَكثَرُهُم مُؤمِنينَ
كه در اين عبرتى است ولى بيشترشان ايمان آور نبودند .
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ العَزيزُ الرَّحيمُ
و پروردگارت نيرومند و فرزانه است .
وَاتلُ عَلَيهِم نَبَأَ إِبرٰهيمَ
خبر ابراهيم را براى آنان بخوان .
إِذ قالَ لِأَبيهِ وَقَومِهِ ما تَعبُدونَ
تى به پدر و قومش گفت: چه مىپرستيد؟ .
قالوا نَعبُدُ أَصنامًا فَنَظَلُّ لَها عٰكِفينَ
گفتند: بتهايى را مىپرستيم و پيوسته به عبادتشان قيام مىكنيم .
قالَ هَل يَسمَعونَكُم إِذ تَدعونَ
گفت: آيا وقتى آنها را مىخوانيد صداى شما را مىشنوند؟ .
أَو يَنفَعونَكُم أَو يَضُرّونَ
يا سودتان دهند يا زيان زنند؟! .
قالوا بَل وَجَدنا ءاباءَنا كَذٰلِكَ يَفعَلونَ
گفتند: نه، بلكه پدران خويش را ديدهايم كه چنين مىكردهاند .
قالَ أَفَرَءَيتُم ما كُنتُم تَعبُدونَ
گفت: آيا ديديد (مىدانيد) آنچه را كه شما عبادت مىكرديد؟ .
أَنتُم وَءاباؤُكُمُ الأَقدَمونَ
شما و پدران پيشين شما .
فَإِنَّهُم عَدُوٌّ لى إِلّا رَبَّ العٰلَمينَ
(همه آنها) دشمن منند مگر پروردگار جهانيان .
الَّذى خَلَقَنى فَهُوَ يَهدينِ
كسى كه مرا آفريده و او هدايتم مىكند .
وَالَّذى هُوَ يُطعِمُنى وَيَسقينِ
كسى كه هم او غذايم مىدهد و آبم مىدهد .
وَإِذا مَرِضتُ فَهُوَ يَشفينِ
كسى كه وقتى بيمار شدم شفايم مىدهد .
وَالَّذى يُميتُنى ثُمَّ يُحيينِ
و كسى كه مرا مىميراند و دوباره زندهام مىكند .
وَالَّذى أَطمَعُ أَن يَغفِرَ لى خَطيـَٔتى يَومَ الدّينِ
و كسى كه طمع دارم روز رستاخيز گناهم را بيامرزد .
رَبِّ هَب لى حُكمًا وَأَلحِقنى بِالصّٰلِحينَ
پروردگارا مرا فرزانگى بخش و قرين شايستگانم كن .
وَاجعَل لى لِسانَ صِدقٍ فِى الءاخِرينَ
و نزد آيندگان نيكنام گردان .
وَاجعَلنى مِن وَرَثَةِ جَنَّةِ النَّعيمِ
از وارثان بهشت پر نعمتم كن .
وَاغفِر لِأَبى إِنَّهُ كانَ مِنَ الضّالّينَ
و پدرم را بيامرز كه وى گمراه بود .
وَلا تُخزِنى يَومَ يُبعَثونَ
و روزى كه مردم بر انگيخته مىشوند مرا خوار مگردان .
يَومَ لا يَنفَعُ مالٌ وَلا بَنونَ
روزى كه مال و فرزندان سود ندهد .
إِلّا مَن أَتَى اللَّهَ بِقَلبٍ سَليمٍ
مگر آنكه با قلب پاك سوء خدا آمده باشد .
وَأُزلِفَتِ الجَنَّةُ لِلمُتَّقينَ
و بهشت به نيكوكاران نزديك گردد .
وَبُرِّزَتِ الجَحيمُ لِلغاوينَ
و جهنم به گمراهان نمودار شود .
وَقيلَ لَهُم أَينَ ما كُنتُم تَعبُدونَ
و به آنها گفته شود آن چيزهايى كه غير خدا مىپرستيديد كجايند؟ .
مِن دونِ اللَّهِ هَل يَنصُرونَكُم أَو يَنتَصِرونَ
آيا معبودهاى غير از خدا شما را نصرت دهند و يا نصرت يابند .
فَكُبكِبوا فيها هُم وَالغاوۥنَ
گمراهان و گمراه شدگان به رو در جهنم انداخته شوند .
وَجُنودُ إِبليسَ أَجمَعونَ
و سپاهيان ابليس عموما .
قالوا وَهُم فيها يَختَصِمونَ
در آنجا با يكديگر مخاصمه كنند و گويند .
تَاللَّهِ إِن كُنّا لَفى ضَلٰلٍ مُبينٍ
قسم به خدا كه در ضلالتى آشكار بوديم .
إِذ نُسَوّيكُم بِرَبِّ العٰلَمينَ
كه شما را با پروردگار جهانيان برابر مىگرفتيم .
وَما أَضَلَّنا إِلَّا المُجرِمونَ
و جز تبهكاران ما را گمراه نكردند .
فَما لَنا مِن شٰفِعينَ
و اكنون نه شفيعانى داريم .
وَلا صَديقٍ حَميمٍ
و نه دوستانى صميمى .
فَلَو أَنَّ لَنا كَرَّةً فَنَكونَ مِنَ المُؤمِنينَ
كاش بازگشتى داشتيم و مؤمن مىشديم .
إِنَّ فى ذٰلِكَ لَءايَةً ۖ وَما كانَ أَكثَرُهُم مُؤمِنينَ
كه در اين عبرتى هست و بيشترشان مؤمن نبودند .
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ العَزيزُ الرَّحيمُ
و پروردگارت نيرومند و رحيم است .
كَذَّبَت قَومُ نوحٍ المُرسَلينَ
قوم نوح نيز پيغمبران را دروغگو شمردند .
إِذ قالَ لَهُم أَخوهُم نوحٌ أَلا تَتَّقونَ
وقتى كه برادرشان نوح به آنها گفت: چرا از خدا نمىترسيد .
إِنّى لَكُم رَسولٌ أَمينٌ
كه من پيغمبرى خيرخواه شمايم .
فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطيعونِ
از خدا بترسيد و اطاعتم كنيد .
وَما أَسـَٔلُكُم عَلَيهِ مِن أَجرٍ ۖ إِن أَجرِىَ إِلّا عَلىٰ رَبِّ العٰلَمينَ
براى پيغمبرى خود از شما مزدى نمىخواهم كه مزد من جز به عهده پروردگار جهانيان نيست .
فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطيعونِ
از خدا بترسيد و اطاعتم كنيد .
۞ قالوا أَنُؤمِنُ لَكَ وَاتَّبَعَكَ الأَرذَلونَ
گفتند: چگونه به تو ايمان بياوريم در حالى كه فرومايگان پيرويت كردهاند .
قالَ وَما عِلمى بِما كانوا يَعمَلونَ
گفت: من چه دانم كه چه مىكردهاند .
إِن حِسابُهُم إِلّا عَلىٰ رَبّى ۖ لَو تَشعُرونَ
كه اگر فهم داريد حسابشان جز به عهده پروردگار من نيست .
وَما أَنا۠ بِطارِدِ المُؤمِنينَ
و من اين مؤمنان را دور نخواهم كرد .
إِن أَنا۠ إِلّا نَذيرٌ مُبينٌ
كه من جز بيمرسانى آشكار نيستم .
قالوا لَئِن لَم تَنتَهِ يٰنوحُ لَتَكونَنَّ مِنَ المَرجومينَ
گفتند اى نوح اگر بس نكنى سنگسار مىشوى .
قالَ رَبِّ إِنَّ قَومى كَذَّبونِ
گفت: پروردگارا قوم من دروغگويم مىشمارند .
فَافتَح بَينى وَبَينَهُم فَتحًا وَنَجِّنى وَمَن مَعِىَ مِنَ المُؤمِنينَ
بين من و آنها حكم كن و مرا با مؤمنانى كه همراه منند نجات بخش .
فَأَنجَينٰهُ وَمَن مَعَهُ فِى الفُلكِ المَشحونِ
پس او و همراهانش را در كشتى پر (از جمعيت و حيوانات) نجات داديم .
ثُمَّ أَغرَقنا بَعدُ الباقينَ
سپس باقى ماندگان را غرق كرديم .
إِنَّ فى ذٰلِكَ لَءايَةً ۖ وَما كانَ أَكثَرُهُم مُؤمِنينَ
كه در اين عبرتى است و بيشترشان ايمان آور نبودند .
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ العَزيزُ الرَّحيمُ
و پروردگارت نيرومند و فرزانه است .
كَذَّبَت عادٌ المُرسَلينَ
قوم عاد نيز پيغمبران را دروغگو شمردند .
إِذ قالَ لَهُم أَخوهُم هودٌ أَلا تَتَّقونَ
وقتى برادرشان هود به ايشان گفت چرا از خدا نمىترسيد؟ .
إِنّى لَكُم رَسولٌ أَمينٌ
كه من پيغمبرى خيرخواه شمايم .
فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطيعونِ
از خدا بترسيد و اطاعتم كنيد .
وَما أَسـَٔلُكُم عَلَيهِ مِن أَجرٍ ۖ إِن أَجرِىَ إِلّا عَلىٰ رَبِّ العٰلَمينَ
براى پيغمبرى خود، مزدى نمىخواهم چون مزد من جز به عهده پروردگار جهانيان نيست .
أَتَبنونَ بِكُلِّ ريعٍ ءايَةً تَعبَثونَ
چرا در هر مكانى به بيهوده نشانى بنا مىكنيد؟ .
وَتَتَّخِذونَ مَصانِعَ لَعَلَّكُم تَخلُدونَ
و قصرها مىسازيد؟ مگر جاودانه زنده خواهيد بود؟ .
وَإِذا بَطَشتُم بَطَشتُم جَبّارينَ
و چون سختى مىكنيد مانند ستمگران سختى و خشم مىكنيد .
فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطيعونِ
از خدا بترسيد و اطاعتم كنيد .
وَاتَّقُوا الَّذى أَمَدَّكُم بِما تَعلَمونَ
از آن كسى كه آنچه مىدانيد كمكتان داده است بترسيد .
أَمَدَّكُم بِأَنعٰمٍ وَبَنينَ
با چهارپايان و فرزندان ياريتان كرده .
وَجَنّٰتٍ وَعُيونٍ
با باغستانها و چشمهسارها .
إِنّى أَخافُ عَلَيكُم عَذابَ يَومٍ عَظيمٍ
كه من بر شما از عذاب روزى بزرگ مىترسم .
قالوا سَواءٌ عَلَينا أَوَعَظتَ أَم لَم تَكُن مِنَ الوٰعِظينَ
گفتند: چه ما را پند دهى يا از پندگويان نباشى براى ما يكسان است .
إِن هٰذا إِلّا خُلُقُ الأَوَّلينَ
اين (بتپرستى) رفتار گذشتگان است .
وَما نَحنُ بِمُعَذَّبينَ
و ما هرگز مجازات نخواهيم شد .
فَكَذَّبوهُ فَأَهلَكنٰهُم ۗ إِنَّ فى ذٰلِكَ لَءايَةً ۖ وَما كانَ أَكثَرُهُم مُؤمِنينَ
و (آنها هود را) دروغگو شمردند و ما هلاكشان كرديم كه در اين عبرتى هست و بيشترشان مؤمن نبودند .
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ العَزيزُ الرَّحيمُ
و همانا پروردگارت نيرومند و رحيم است .
كَذَّبَت ثَمودُ المُرسَلينَ
ثموديان نيز پيغمبران را دروغگو شمردند .
إِذ قالَ لَهُم أَخوهُم صٰلِحٌ أَلا تَتَّقونَ
برادرشان صالح به ايشان گفت: چرا نمىترسيد؟ .
إِنّى لَكُم رَسولٌ أَمينٌ
كه من پيغمبرى خيرخواه شمايم .
فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطيعونِ
از خدا بترسيد و اطاعتم كنيد .
وَما أَسـَٔلُكُم عَلَيهِ مِن أَجرٍ ۖ إِن أَجرِىَ إِلّا عَلىٰ رَبِّ العٰلَمينَ
براى پيغمبرى از شما مزدى نمىخواهم كه مزد من جز به عهده پروردگار جهانيان نيست .
أَتُترَكونَ فى ما هٰهُنا ءامِنينَ
آيا شما تصور مىكنيد هميشه در نهايت امنيت، در نعمتهايى كه اينجاست مىمانيد؟ .
فى جَنّٰتٍ وَعُيونٍ
در باغستانها و چشمهسارها .
وَزُروعٍ وَنَخلٍ طَلعُها هَضيمٌ
و كشتزارها و نخلستانهايى كه گل لطيف دارد .
وَتَنحِتونَ مِنَ الجِبالِ بُيوتًا فٰرِهينَ
كه در كوهها با مهارت خانهها مىتراشيد و در آن به عيش و نوش مىپردازيد .
فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطيعونِ
از خدا بترسيد و اطاعتم كنيد .
وَلا تُطيعوا أَمرَ المُسرِفينَ
و فرمان اسرافكاران را اطاعت مكنيد .
الَّذينَ يُفسِدونَ فِى الأَرضِ وَلا يُصلِحونَ
كه در اين سر زمين فساد مىكنند و اصلاح نمىكنند .
قالوا إِنَّما أَنتَ مِنَ المُسَحَّرينَ
گفتند: حقا تو جادوگر شدهاى .
ما أَنتَ إِلّا بَشَرٌ مِثلُنا فَأتِ بِـٔايَةٍ إِن كُنتَ مِنَ الصّٰدِقينَ
تو جز بشرى مانند ما نيستى اگر راست مىگويى معجزهاى بياور .
قالَ هٰذِهِ ناقَةٌ لَها شِربٌ وَلَكُم شِربُ يَومٍ مَعلومٍ
گفت: اين شترى است براى سهمى او (از آب) است و براى شما نيز سهم روز معينى .
وَلا تَمَسّوها بِسوءٍ فَيَأخُذَكُم عَذابُ يَومٍ عَظيمٍ
آزارى به آن نرسانيد كه عذاب روزى بزرگ به شما مىرسد .
فَعَقَروها فَأَصبَحوا نٰدِمينَ
آن را كشتند و پشيمان شدند .
فَأَخَذَهُمُ العَذابُ ۗ إِنَّ فى ذٰلِكَ لَءايَةً ۖ وَما كانَ أَكثَرُهُم مُؤمِنينَ
و دچار عذاب شدند كه در اين عبرتى هست و بيشترشان مؤمن نبودند .
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ العَزيزُ الرَّحيمُ
و پروردگارت نيرومند و رحيم است .
كَذَّبَت قَومُ لوطٍ المُرسَلينَ
قوم لوط نيز پيامبران را دروغگو شمردند .
إِذ قالَ لَهُم أَخوهُم لوطٌ أَلا تَتَّقونَ
هنگامى كه برادرشان لوط به ايشان گفت: آيا خدا ترس و پرهيزكار نمىشويد؟ .
إِنّى لَكُم رَسولٌ أَمينٌ
من پيغمبرى خيرخواه براى شمايم .
فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطيعونِ
از خدا بترسيد و اطاعتم كنيد .
وَما أَسـَٔلُكُم عَلَيهِ مِن أَجرٍ ۖ إِن أَجرِىَ إِلّا عَلىٰ رَبِّ العٰلَمينَ
من از شما براى پيغمبريم مزدى نمىخواهم كه مزد من جز به عهده پروردگار جهانيان نيست .
أَتَأتونَ الذُّكرانَ مِنَ العٰلَمينَ
چرا به مردان زمانه رو مىكنيد .
وَتَذَرونَ ما خَلَقَ لَكُم رَبُّكُم مِن أَزوٰجِكُم ۚ بَل أَنتُم قَومٌ عادونَ
و همسرانتان را كه پروردگارتان براى شما آفريده وا مىگذاريد راستى كه شما گروهى متجاوزيد .
قالوا لَئِن لَم تَنتَهِ يٰلوطُ لَتَكونَنَّ مِنَ المُخرَجينَ
گفتند: اى لوط اگر بس نكنى تبعيد مىشوى .
قالَ إِنّى لِعَمَلِكُم مِنَ القالينَ
گفت: من عمل شما را دشمن مىدارم .
رَبِّ نَجِّنى وَأَهلى مِمّا يَعمَلونَ
پروردگارا من و كسانم را از (شئامت) اعمالى كه اينان مىكنند نجات بخش .
فَنَجَّينٰهُ وَأَهلَهُ أَجمَعينَ
پس او و كسانش را جملگى نجات داديم .
إِلّا عَجوزًا فِى الغٰبِرينَ
مگر پير زنى كه جزو باقى ماندگان بود .
ثُمَّ دَمَّرنَا الءاخَرينَ
سپس ديگران را هلاك كرديم .
وَأَمطَرنا عَلَيهِم مَطَرًا ۖ فَساءَ مَطَرُ المُنذَرينَ
و بارانى عجيب بر آنان بارانديم و باران بيم يافتگان چه بد بود .
إِنَّ فى ذٰلِكَ لَءايَةً ۖ وَما كانَ أَكثَرُهُم مُؤمِنينَ
و در اين عبرتى هست ولى بيشترشان ايمان آور نبودند .
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ العَزيزُ الرَّحيمُ
و پروردگارت نيرومند و رحيم است .
كَذَّبَ أَصحٰبُ لـَٔيكَةِ المُرسَلينَ
اصحاب ايكه نيز پيغمبران را دروغگو شمردند .
إِذ قالَ لَهُم شُعَيبٌ أَلا تَتَّقونَ
چون شعيب به ايشان گفت: چرا نمىترسيد .
إِنّى لَكُم رَسولٌ أَمينٌ
به درستى من پيغمبرى خيرخواه شمايم .
فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطيعونِ
از خدا بترسيد و اطاعتم كنيد .
وَما أَسـَٔلُكُم عَلَيهِ مِن أَجرٍ ۖ إِن أَجرِىَ إِلّا عَلىٰ رَبِّ العٰلَمينَ
از شما براى پيغمبرى خود مزدى نمىخواهم كه مزد من به عهده پروردگار جهانيان است .
۞ أَوفُوا الكَيلَ وَلا تَكونوا مِنَ المُخسِرينَ
پيمانه را تمام دهيد (و كمفروشى نكنيد) و مردم را به خسارت نيندازيد .
وَزِنوا بِالقِسطاسِ المُستَقيمِ
و با ترازوى درست، وزن كنيد .
وَلا تَبخَسُوا النّاسَ أَشياءَهُم وَلا تَعثَوا فِى الأَرضِ مُفسِدينَ
و چيزهاى مردم را كم ندهيد و در اين سرزمين به فساد مكوشيد .
وَاتَّقُوا الَّذى خَلَقَكُم وَالجِبِلَّةَ الأَوَّلينَ
و از آنكه شما و مردم گذشته را آفريده است بترسيد .
قالوا إِنَّما أَنتَ مِنَ المُسَحَّرينَ
گفتند: حقا كه تو جادو زدهاى .
وَما أَنتَ إِلّا بَشَرٌ مِثلُنا وَإِن نَظُنُّكَ لَمِنَ الكٰذِبينَ
تو جز بشرى مانند ما نيستى و ما ترا دروغگو مىپنداريم .
فَأَسقِط عَلَينا كِسَفًا مِنَ السَّماءِ إِن كُنتَ مِنَ الصّٰدِقينَ
اگر راست مىگويى پارهاى از آسمان را روى ما بينداز .
قالَ رَبّى أَعلَمُ بِما تَعمَلونَ
گفت: پروردگارم به اعمالى كه مىكنيد داناتر است .
فَكَذَّبوهُ فَأَخَذَهُم عَذابُ يَومِ الظُّلَّةِ ۚ إِنَّهُ كانَ عَذابَ يَومٍ عَظيمٍ
پس دروغگويش شمردند و به عذاب روز ابر (آتشبار) دچار شدند كه عذاب روزى بزرگ بود .
إِنَّ فى ذٰلِكَ لَءايَةً ۖ وَما كانَ أَكثَرُهُم مُؤمِنينَ
كه در اين عبرتى است ولى بيشترشان ايمان آور نبودند .
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ العَزيزُ الرَّحيمُ
و پروردگارت نيرومند و رحيم است .
وَإِنَّهُ لَتَنزيلُ رَبِّ العٰلَمينَ
اين قرآن كتابى است كه از ناحيه پروردگار جهانيان نازل شده .
نَزَلَ بِهِ الرّوحُ الأَمينُ
و آن را روح الامين نازل كرده .
عَلىٰ قَلبِكَ لِتَكونَ مِنَ المُنذِرينَ
به قلب تو تا از بيم دهندگان باشى .
بِلِسانٍ عَرَبِىٍّ مُبينٍ
به زبان عربى واضح .
وَإِنَّهُ لَفى زُبُرِ الأَوَّلينَ
و در كتابهاى گذشتگان نيز هست .
أَوَلَم يَكُن لَهُم ءايَةً أَن يَعلَمَهُ عُلَمٰؤُا۟ بَنى إِسرٰءيلَ
آيا براى ايشان همين نشانه كافى نيست كه دانشوران بنى اسرائيل قرآن را مىشناسند؟ .
وَلَو نَزَّلنٰهُ عَلىٰ بَعضِ الأَعجَمينَ
اگر آن را به بعضى از عجم نازل كرده بوديم .
فَقَرَأَهُ عَلَيهِم ما كانوا بِهِ مُؤمِنينَ
و آن را براى ايشان مىخواند هرگز بدان ايمان نمىآوردند .
كَذٰلِكَ سَلَكنٰهُ فى قُلوبِ المُجرِمينَ
اينچنين انكار را در دل تبهكاران راه مىدهيم .
لا يُؤمِنونَ بِهِ حَتّىٰ يَرَوُا العَذابَ الأَليمَ
كه بدان ايمان نياورند تا عذاب المانگيز را ببينند .
فَيَأتِيَهُم بَغتَةً وَهُم لا يَشعُرونَ
و ناگهانى بر آنها در آيد و بى خبر باشند .
فَيَقولوا هَل نَحنُ مُنظَرونَ
و گويند آيا مهلتمان دهند؟ .
أَفَبِعَذابِنا يَستَعجِلونَ
پس چرا عذاب ما را بشتاب مىخواهند .
أَفَرَءَيتَ إِن مَتَّعنٰهُم سِنينَ
مگر ندانى كه اگر سالها نعمتشان دهيم .
ثُمَّ جاءَهُم ما كانوا يوعَدونَ
آن گاه عذاب موعود به آنها رسد .
ما أَغنىٰ عَنهُم ما كانوا يُمَتَّعونَ
نعمتى كه داشتهاند كارى برايشان نمىسازد .
وَما أَهلَكنا مِن قَريَةٍ إِلّا لَها مُنذِرونَ
هيچ دهكدهاى را هلاك نكرديم مگر آنكه بيمرسان داشتند .
ذِكرىٰ وَما كُنّا ظٰلِمينَ
تا متذكر شوند، و ما هرگز ستمگر نبودهايم .
وَما تَنَزَّلَت بِهِ الشَّيٰطينُ
قرآن را شياطين نازل نكردهاند .
وَما يَنبَغى لَهُم وَما يَستَطيعونَ
نه حق ايشان بود و نه مىتوانستند نازل كنند .
إِنَّهُم عَنِ السَّمعِ لَمَعزولونَ
زيرا آنها از شنيدن وحى بركنارند .
فَلا تَدعُ مَعَ اللَّهِ إِلٰهًا ءاخَرَ فَتَكونَ مِنَ المُعَذَّبينَ
با خداى يكتا خداى ديگر مخوان و گرنه جزو معذبين خواهى بود .
وَأَنذِر عَشيرَتَكَ الأَقرَبينَ
و خويشان نزديكت را بترسان .
وَاخفِض جَناحَكَ لِمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ المُؤمِنينَ
براى مؤمنانى كه پيرويت كردهاند جنبه ملايمت گير .
فَإِن عَصَوكَ فَقُل إِنّى بَريءٌ مِمّا تَعمَلونَ
اگر نافرمانيت كردند بگو من از اعمالى كه مىكنيد بيزارم .
وَتَوَكَّل عَلَى العَزيزِ الرَّحيمِ
و به خداى نيرومند و رحيم توكل كن .
الَّذى يَرىٰكَ حينَ تَقومُ
همان كسى كه وقتى قيام كنى تو را مىبيند .
وَتَقَلُّبَكَ فِى السّٰجِدينَ
و همچنين حركت و گشتن تو را در ميان سجدهكنان (مىبيند) .
إِنَّهُ هُوَ السَّميعُ العَليمُ
كه او شنوا و دانا است .
هَل أُنَبِّئُكُم عَلىٰ مَن تَنَزَّلُ الشَّيٰطينُ
آيا خبرتان دهم كه شيطانها به چه كسى نازل مىشوند؟ .
تَنَزَّلُ عَلىٰ كُلِّ أَفّاكٍ أَثيمٍ
بر همه دروغسازان گنه پيشه نازل مىشوند .
يُلقونَ السَّمعَ وَأَكثَرُهُم كٰذِبونَ
مسموعات خويش را القا مىكنند و بيشترشان دروغگويانند .
وَالشُّعَراءُ يَتَّبِعُهُمُ الغاوۥنَ
و شاعران را گمراهان پيروى مىكنند .
أَلَم تَرَ أَنَّهُم فى كُلِّ وادٍ يَهيمونَ
مگر نمىبينى كه آنان در هر وادى سرگردانند .
وَأَنَّهُم يَقولونَ ما لا يَفعَلونَ
و چيزهايى مىگويند كه خود عمل نمىكنند .
إِلَّا الَّذينَ ءامَنوا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَذَكَرُوا اللَّهَ كَثيرًا وَانتَصَروا مِن بَعدِ ما ظُلِموا ۗ وَسَيَعلَمُ الَّذينَ ظَلَموا أَىَّ مُنقَلَبٍ يَنقَلِبونَ
مگر آن كسانى كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كردهاند و خدا را بسيار ياد كردهاند و از پس آن ستمهايى كه ديدند انتقام گرفتهاند، زود باشد كسانى كه ستم كردهاند بدانند كه به كجا بازگشت مىكنند .
تلاوت سوره الشعراء · مشاری العفاسی