الذاريات

وَالذّٰرِيٰتِ ذَروًا

به نام خدا كه هم رحمان است و هم رحيم. - سوگند به بادهايى كه ذرات سر راه خود را به اطراف مى‌پراكند .

فَالحٰمِلٰتِ وِقرًا

و پس از آن سوگند به ابرهاى سنگين بار از آب .

فَالجٰرِيٰتِ يُسرًا

و سپس سوگند به كشتى‌هايى كه به آسانى در درياها در حركتند .

فَالمُقَسِّمٰتِ أَمرًا

و آن گاه به فرشتگانى سوگند كه امر خدا را در بين خود تقسيم مى‌كنند .

إِنَّما توعَدونَ لَصادِقٌ

كه آنچه بدان تهديد شده‌ايد صادق و آمدنى است .

وَإِنَّ الدّينَ لَوٰقِعٌ

و محققا روز جزا واقع شدنى است .

وَالسَّماءِ ذاتِ الحُبُكِ

به آسمان آراسته سوگند .

إِنَّكُم لَفى قَولٍ مُختَلِفٍ

كه شما در سخنانى مختلف سرگردانيد .

يُؤفَكُ عَنهُ مَن أُفِكَ

سخنانى كه هر كس از كتاب خدا منحرف مى‌شود به وسيله آن منحرف مى‌شود .

قُتِلَ الخَرّٰصونَ

خدا بكشد كسانى را كه بى دليل و برهان در باره روز جزاء سخن مى‌گويند (و مردم را منحرف مى‌كند) .

الَّذينَ هُم فى غَمرَةٍ ساهونَ

آنهايى كه در جهلى عميق غرق در غفلتند .

يَسـَٔلونَ أَيّانَ يَومُ الدّينِ

و در چنين ظلمت و غفلتى مى‌پرسند روز جزاء كى است .

يَومَ هُم عَلَى النّارِ يُفتَنونَ

روزى است كه همين خراصان در آتش گداخته مى‌شوند .

ذوقوا فِتنَتَكُم هٰذَا الَّذى كُنتُم بِهِ تَستَعجِلونَ

و به ايشان گفته مى‌شود بچشيد ان عذابى را كه مى‌خواستيد در آمدنش عجله شود .

إِنَّ المُتَّقينَ فى جَنّٰتٍ وَعُيونٍ

محققا مردم با تقوى در بهشت‌ها و چشمه‌سارهايى وصف‌ناپذيرند .

ءاخِذينَ ما ءاتىٰهُم رَبُّهُم ۚ إِنَّهُم كانوا قَبلَ ذٰلِكَ مُحسِنينَ

در حالى كه به آنچه پروردگارشان به ايشان مى‌دهد راضى‌اند، چون در دنيا از نيكوكاران بودند .

كانوا قَليلًا مِنَ الَّيلِ ما يَهجَعونَ

آرى، اندكى از شب‌ها را مى‌خوابيدند .

وَبِالأَسحارِ هُم يَستَغفِرونَ

و در سحرها استغفار مى‌كردند .

وَفى أَموٰلِهِم حَقٌّ لِلسّائِلِ وَالمَحرومِ

و در اموال خود براى سائل و محروم حقى قائل بودند .

وَفِى الأَرضِ ءايٰتٌ لِلموقِنينَ

هم در زمين آياتى هست براى اهل يقين .

وَفى أَنفُسِكُم ۚ أَفَلا تُبصِرونَ

و هم در درون وجود خودتان چرا آن آيات را نمى‌بينيد .

وَفِى السَّماءِ رِزقُكُم وَما توعَدونَ

و در آسمان، هم رزق شما هست و هم آنچه كه وعده داده شده‌ايد .

فَوَرَبِّ السَّماءِ وَالأَرضِ إِنَّهُ لَحَقٌّ مِثلَ ما أَنَّكُم تَنطِقونَ

پس به رب آسمانها و زمين سوگند كه آنچه وعده داده شده‌ايد عينا مثل اينكه شما سخن مى‌گوييد حق است .

هَل أَتىٰكَ حَديثُ ضَيفِ إِبرٰهيمَ المُكرَمينَ

آيا هيچ داستان ميهمانان محترم ابراهيم را شنيده‌اى؟ .

إِذ دَخَلوا عَلَيهِ فَقالوا سَلٰمًا ۖ قالَ سَلٰمٌ قَومٌ مُنكَرونَ

آن گاه كه بر او وارد شده سلام كردند و او هم سلام گفت در حالى كه زير لب مى‌گفت: ناشناسند .

فَراغَ إِلىٰ أَهلِهِ فَجاءَ بِعِجلٍ سَمينٍ

و سپس محرمانه نزد اهل خود شده گوساله‌اى چاق و بريان حاضر كرد .

فَقَرَّبَهُ إِلَيهِم قالَ أَلا تَأكُلونَ

گوساله را نزديك آنان گذاشت و وقتى ديد نمى‌خورند پرسيد چرا نمى‌خوريد .

فَأَوجَسَ مِنهُم خيفَةً ۖ قالوا لا تَخَف ۖ وَبَشَّروهُ بِغُلٰمٍ عَليمٍ

در اينجا بود كه در باطن احساس ترس كرد. گفتند مترس، و او را به فرزندى دانا بشارت دادند .

فَأَقبَلَتِ امرَأَتُهُ فى صَرَّةٍ فَصَكَّت وَجهَها وَقالَت عَجوزٌ عَقيمٌ

همسرش در حالى كه جمعى با او بودند نزديك آمد و به روى خود مى‌زد و مى‌گفت: آيا من بچه‌دار مى‌شوم در حالى كه عجوزى نازا هستم .

قالوا كَذٰلِكِ قالَ رَبُّكِ ۖ إِنَّهُ هُوَ الحَكيمُ العَليمُ

گفتند: آرى، پروردگارت اين چنين خواسته و او حكيم و عليم است .

۞ قالَ فَما خَطبُكُم أَيُّهَا المُرسَلونَ

ابراهيم پرسيد براى چه مهمى آمده‌ايد اى فرستاده شدگان؟ .

قالوا إِنّا أُرسِلنا إِلىٰ قَومٍ مُجرِمينَ

گفتند ما به سوى قومى مجرم فرستاده شده‌ايم .

لِنُرسِلَ عَلَيهِم حِجارَةً مِن طينٍ

تا سنگى از گل بر سر آنان رها كنيم .

مُسَوَّمَةً عِندَ رَبِّكَ لِلمُسرِفينَ

سنگهايى كه همه نزد پروردگارت براى اسرافگران نشان شده .

فَأَخرَجنا مَن كانَ فيها مِنَ المُؤمِنينَ

پس ما از مؤمنين هر كه در آنجا بود بيرون كرديم .

فَما وَجَدنا فيها غَيرَ بَيتٍ مِنَ المُسلِمينَ

و به غير از يك خانوار مسلمان كسى در آنجا نيافتيم .

وَتَرَكنا فيها ءايَةً لِلَّذينَ يَخافونَ العَذابَ الأَليمَ

و از آن قريه چيزى باقى نگذاشتيم مگر نشانه‌اى، تا آنها كه از عذاب اليم مى‌ترسند از آن عبرت گيرند .

وَفى موسىٰ إِذ أَرسَلنٰهُ إِلىٰ فِرعَونَ بِسُلطٰنٍ مُبينٍ

و در موسى هم آيتى است آن وقت كه با برهانى محكم او را به سوى فرعون فرستاديم .

فَتَوَلّىٰ بِرُكنِهِ وَقالَ سٰحِرٌ أَو مَجنونٌ

فرعون كه همه اعتمادش به لشكرش بود گفت وى يا ساحر است يا جن زده .

فَأَخَذنٰهُ وَجُنودَهُ فَنَبَذنٰهُم فِى اليَمِّ وَهُوَ مُليمٌ

پس او و لشكريانش را گرفتيم و در دريا پرت كرديم در حالى كه خود را ملامت مى‌كرد .

وَفى عادٍ إِذ أَرسَلنا عَلَيهِمُ الرّيحَ العَقيمَ

و در عاد نيز آيتى است آن وقت كه بادى خشك و بى فايده به سويشان روانه كرديم .

ما تَذَرُ مِن شَيءٍ أَتَت عَلَيهِ إِلّا جَعَلَتهُ كَالرَّميمِ

هيچ چيزى سر راه خود نيافت مگر آنكه چون جسمى پوسيده به صورت پودر درآورد .

وَفى ثَمودَ إِذ قيلَ لَهُم تَمَتَّعوا حَتّىٰ حينٍ

و در ثمود هم آيتى است آن زمان كه به ايشان گفته شد تنها چند روز ديگر مهلت خوشگذرانى داريد .

فَعَتَوا عَن أَمرِ رَبِّهِم فَأَخَذَتهُمُ الصّٰعِقَةُ وَهُم يَنظُرونَ

در آن چند روز هم به سوى پروردگار خود برنگشتند و هم چنان از امر پروردگارشان طغيان ورزيدند پس صاعقه ايشان را گرفت در حالى كه خود تماشا مى‌كردند .

فَمَا استَطٰعوا مِن قِيامٍ وَما كانوا مُنتَصِرينَ

حتى نتوانستند از آنجا كه نشسته بودند برخيزند و كسى را هم نيافتند كه به يارى خويش بطلبند .

وَقَومَ نوحٍ مِن قَبلُ ۖ إِنَّهُم كانوا قَومًا فٰسِقينَ

و در قوم نوح هم كه قبل از همه نامبردگان بودند آيتى است و آنان مردمى فاسق بودند .

وَالسَّماءَ بَنَينٰها بِأَيي۟دٍ وَإِنّا لَموسِعونَ

در آسمان هم آيتى است كه ما با قدرت خود بنايش كرديم و روز بروز وسعتش مى‌دهيم .

وَالأَرضَ فَرَشنٰها فَنِعمَ المٰهِدونَ

و در زمين آيتى است كه آن را گسترده و قابل زيست كرديم .

وَمِن كُلِّ شَيءٍ خَلَقنا زَوجَينِ لَعَلَّكُم تَذَكَّرونَ

و از هر چيزى جفت خلق كرديم باشد كه شما متذكر شويد .

فَفِرّوا إِلَى اللَّهِ ۖ إِنّى لَكُم مِنهُ نَذيرٌ مُبينٌ

پس به سوى خدا بگريزيد كه من شما را بيم‌رسانى روشنگرم .

وَلا تَجعَلوا مَعَ اللَّهِ إِلٰهًا ءاخَرَ ۖ إِنّى لَكُم مِنهُ نَذيرٌ مُبينٌ

و با اللَّه هيچ اله ديگرى مگيريد كه من براى شما نذيرى آشكارم .

كَذٰلِكَ ما أَتَى الَّذينَ مِن قَبلِهِم مِن رَسولٍ إِلّا قالوا ساحِرٌ أَو مَجنونٌ

اين چنين بود كه هيچ رسولى به سراغ كفار قبل از اين كفار نيامد مگر اينكه گفتند يا ساحر است و يا جن‌زده .

أَتَواصَوا بِهِ ۚ بَل هُم قَومٌ طاغونَ

آيا يكديگر را به آن سفارش مى‌كردند، نه، مساله سفارش نيست بلكه همه طاغى‌اند .

فَتَوَلَّ عَنهُم فَما أَنتَ بِمَلومٍ

پس تو هم از آنان روى بگردان كه هيچ سرزنشى بر تو نيست .

وَذَكِّر فَإِنَّ الذِّكرىٰ تَنفَعُ المُؤمِنينَ

و تذكر بده كه تذكر به حال مؤمنين نافع است .

وَما خَلَقتُ الجِنَّ وَالإِنسَ إِلّا لِيَعبُدونِ

و من جن و انس را نيافريدم مگر براى اينكه عبادتم كنند .

ما أُريدُ مِنهُم مِن رِزقٍ وَما أُريدُ أَن يُطعِمونِ

و من از آنان نه رزقى مى‌خواهم و نه مى‌خواهم چيزى به من بچشانند .

إِنَّ اللَّهَ هُوَ الرَّزّاقُ ذُو القُوَّةِ المَتينُ

بدرستى يگانه رزاق و داراى قوت و متانت خداست .

فَإِنَّ لِلَّذينَ ظَلَموا ذَنوبًا مِثلَ ذَنوبِ أَصحٰبِهِم فَلا يَستَعجِلونِ

پس به درستى آنهايى كه در اين امت ستم كردند همان نصيبى را دارند كه هم مسلكانشان در امت‌هاى گذشته داشتند پس خيلى به عجله وادار مكنيد .

فَوَيلٌ لِلَّذينَ كَفَروا مِن يَومِهِمُ الَّذى يوعَدونَ

پس واى بر كسانى كه كفر ورزيدند از آن روزى كه وعده‌اش به ايشان داده شده .