النجم
۶۲ آیه
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
وَالنَّجمِ إِذا هَوىٰ
به نام خداى رحمان و رحيم. - سوگند به اجرام آسمانى هنگامى كه غروب مىكنند .
ما ضَلَّ صاحِبُكُم وَما غَوىٰ
كه هرگز همنشين و دوست شما (محمد) نه عمدا از صراط مستقيم منحرف شده، و نه به خطا .
وَما يَنطِقُ عَنِ الهَوىٰ
و هرگز از روى هوى و هوس سخن نمىگويد .
إِن هُوَ إِلّا وَحىٌ يوحىٰ
آنچه مىگويد به جز وحيى كه به وى مىشود نمىباشد .
عَلَّمَهُ شَديدُ القُوىٰ
اسرارى است كه جبرئيل شديد القوى به وى آموخته است .
ذو مِرَّةٍ فَاستَوىٰ
كسى كه به خاطر رأى و عقل كاملش بر چنين مقامى رسيده .
وَهُوَ بِالأُفُقِ الأَعلىٰ
و در بلندترين افق جاى گرفته .
ثُمَّ دَنا فَتَدَلّىٰ
و در عين بلندى رتبهاش به خدا نزديك و نزديكتر شده .
فَكانَ قابَ قَوسَينِ أَو أَدنىٰ
او رسول را آن قدر بالا برد كه بيش از دو كمان و يا كمتر فاصله نماند .
فَأَوحىٰ إِلىٰ عَبدِهِ ما أَوحىٰ
در آنجا بود كه جبرئيل به بنده خدا وحى كرد آنچه را كه كرد .
ما كَذَبَ الفُؤادُ ما رَأىٰ
قلب پيامبر آنچه كه ديده بود صادق بود .
أَفَتُمٰرونَهُ عَلىٰ ما يَرىٰ
با اينكه خدا بر صدق او شهادت مىدهد شما مشركين مىخواهيد با اصرار خود او را در آنچه ديده در شك بيندازيد؟! .
وَلَقَد رَءاهُ نَزلَةً أُخرىٰ
با اين كه او را يك بار ديگر ديده بود .
عِندَ سِدرَةِ المُنتَهىٰ
نزد سدره منتهى .
عِندَها جَنَّةُ المَأوىٰ
كه جنت الماوى آنجاست .
إِذ يَغشَى السِّدرَةَ ما يَغشىٰ
و هنگامى ديده بود كه آنچه بر سدره احاطه داشت آن را پوشانده بود .
ما زاغَ البَصَرُ وَما طَغىٰ
چشم او نه به كجى گراييده بود، و نه در ديدن طغيان كرده بود، (تا در نتيجه چيزى را ديده باشد كه حقيقت نداشته باشد) .
لَقَد رَأىٰ مِن ءايٰتِ رَبِّهِ الكُبرىٰ
و چطور ممكن است چشم او دچار كژبينى و طغيان شده باشد با اينكه آيات چندى از آيات كبراى پروردگارش را ديده بود .
أَفَرَءَيتُمُ اللّٰتَ وَالعُزّىٰ
و با اينكه دعوت او حق و نبوتش صدق است آيا هنوز هم معتقديد كه لات و عزى .
وَمَنوٰةَ الثّالِثَةَ الأُخرىٰ
و سومى يعنى منات (به گمان شما دختران خدايند) .
أَلَكُمُ الذَّكَرُ وَلَهُ الأُنثىٰ
آيا پسران مال شما و براى خدا دختران است؟ .
تِلكَ إِذًا قِسمَةٌ ضيزىٰ
چه تقسيم جائرانه و غير عادلانهاى .
إِن هِىَ إِلّا أَسماءٌ سَمَّيتُموها أَنتُم وَءاباؤُكُم ما أَنزَلَ اللَّهُ بِها مِن سُلطٰنٍ ۚ إِن يَتَّبِعونَ إِلَّا الظَّنَّ وَما تَهوَى الأَنفُسُ ۖ وَلَقَد جاءَهُم مِن رَبِّهِمُ الهُدىٰ
اين بتها هيچ حقيقتى به جز اين ندارند كه نامهايى از طرف شما و پدرانتان بر آنها نهاده شده، و خداى تعالى هيچ مدركى بر الوهيت آنها نازل نكرده، اى پيامبر اينان به جز خيال و پندارى دلخواه را پيروى نمىكنند. با اينكه از ناحيه پروردگارشان هدايت برايشان آمده .
أَم لِلإِنسٰنِ ما تَمَنّىٰ
راستى انسانها چنين قدرتى دارند كه هر چه را آرزو كنند به صرف آرزو مالك شوند؟ .
فَلِلَّهِ الءاخِرَةُ وَالأولىٰ
نه، دنيا و آخرت تنها ملك خدا است .
۞ وَكَم مِن مَلَكٍ فِى السَّمٰوٰتِ لا تُغنى شَفٰعَتُهُم شَيـًٔا إِلّا مِن بَعدِ أَن يَأذَنَ اللَّهُ لِمَن يَشاءُ وَيَرضىٰ
و چه بسيار فرشته در آسمان كه شفاعتشان هيچ دردى را دوا نمىكند، مگر بعد از آنكه خدا اذن دهد، و براى هر كس كه بخواهد و بپسندد اجازه دهد .
إِنَّ الَّذينَ لا يُؤمِنونَ بِالءاخِرَةِ لَيُسَمّونَ المَلٰئِكَةَ تَسمِيَةَ الأُنثىٰ
كسانى كه به آخرت ايمان نمىآورند براى ملائكه نامهاى زنان مىگذارند و آنان را زن مىپندارند .
وَما لَهُم بِهِ مِن عِلمٍ ۖ إِن يَتَّبِعونَ إِلَّا الظَّنَّ ۖ وَإِنَّ الظَّنَّ لا يُغنى مِنَ الحَقِّ شَيـًٔا
با اينكه هيچ دليلى علمى بر گفته خود ندارند، و جز خيال و گمان دنبال نمىكنند، در حالى كه خيال و گمان هيچ دردى را دوا ننموده، در تشخيص حق جاى علم را نمىگيرد .
فَأَعرِض عَن مَن تَوَلّىٰ عَن ذِكرِنا وَلَم يُرِد إِلَّا الحَيوٰةَ الدُّنيا
پس تو اى پيامبر از هر كسى كه از ياد ما روگردان است و جز زندگى دنيا نمىخواهد روى بگردان
ذٰلِكَ مَبلَغُهُم مِنَ العِلمِ ۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبيلِهِ وَهُوَ أَعلَمُ بِمَنِ اهتَدىٰ
علمشان تا همين جا كارگر است، و تحقيقا پروردگار تو بهتر مىداند كه چه كسى از راه او گمراه شده، و چه كسى راه يافته است .
وَلِلَّهِ ما فِى السَّمٰوٰتِ وَما فِى الأَرضِ لِيَجزِىَ الَّذينَ أَسٰـٔوا بِما عَمِلوا وَيَجزِىَ الَّذينَ أَحسَنوا بِالحُسنَى
و براى خدا است آنچه در آسمانها و آنچه در زمين هست (آن وقت چگونه ممكن است حال اين دو طايفه را نداند، و اينكه گفتيم از آنان روى بگردان براى اين بود كه) تا خدا آنهايى را كه با اعمال خود بدى كردند، و آنهايى را كه با نيكىهاى خود نيكى نمودند، جزا بدهد .
الَّذينَ يَجتَنِبونَ كَبٰئِرَ الإِثمِ وَالفَوٰحِشَ إِلَّا اللَّمَمَ ۚ إِنَّ رَبَّكَ وٰسِعُ المَغفِرَةِ ۚ هُوَ أَعلَمُ بِكُم إِذ أَنشَأَكُم مِنَ الأَرضِ وَإِذ أَنتُم أَجِنَّةٌ فى بُطونِ أُمَّهٰتِكُم ۖ فَلا تُزَكّوا أَنفُسَكُم ۖ هُوَ أَعلَمُ بِمَنِ اتَّقىٰ
و اما كسانى كه از گناهان كبيره و خيلى زشت پروا كردهاند، و گناهانى كوچك مرتكب شدهاند، پروردگار تو مغفرتى وسيع دارد، او به وضع شما آگاه است، چه آن زمانى كه شما را از زمين پديد مىآورد، و چه آن زمانى كه در شكم مادرانتان چنين بوديد، پس بيهوده خويشتن را نستاييد كه او بهتر مىداند چه كسى با تقوا است .
أَفَرَءَيتَ الَّذى تَوَلّىٰ
آيا آن كس را كه از انفاق روىگردان شد مشاهده كردى؟ .
وَأَعطىٰ قَليلًا وَأَكدىٰ
مختصرى انفاق كرد و (به خاطر گفتار رفيقش كه گفت اگر ترك انفاق كردى گناهت به گردن من) ترك انفاق نمود .
أَعِندَهُ عِلمُ الغَيبِ فَهُوَ يَرىٰ
آيا او علم غيب دارد و مىداند (كه رفيقش گناهش را گردن مىگيرد) .
أَم لَم يُنَبَّأ بِما فى صُحُفِ موسىٰ
يا از آن سفارشها كه در تورات در باره دادن حق شده با خبر نشده؟ .
وَإِبرٰهيمَ الَّذى وَفّىٰ
و در صحف ابراهيمى كه حق را به حد تمام ادا كرد .
أَلّا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزرَ أُخرىٰ
و نمىداند كه هيچ گنهكارى گناه ديگرى را تحمل نمىكند، و به گردن نمىگيرد؟ .
وَأَن لَيسَ لِلإِنسٰنِ إِلّا ما سَعىٰ
و اينكه انسان به جز كار و تلاشش سرمايهاى ندارد؟ .
وَأَنَّ سَعيَهُ سَوفَ يُرىٰ
و اينكه نزد وى سعى خود را خواهد ديد؟ .
ثُمَّ يُجزىٰهُ الجَزاءَ الأَوفىٰ
و سپس جزاى آن به كاملترين وجهش داده مىشود .
وَأَنَّ إِلىٰ رَبِّكَ المُنتَهىٰ
و اينكه انتهاى سيرشان به سوى پروردگار تو است .
وَأَنَّهُ هُوَ أَضحَكَ وَأَبكىٰ
و اينكه او است كه اسباب خنديدن و گريستن را فراهم كرده .
وَأَنَّهُ هُوَ أَماتَ وَأَحيا
و اينكه او است كه مىميراند و زنده مىكند .
وَأَنَّهُ خَلَقَ الزَّوجَينِ الذَّكَرَ وَالأُنثىٰ
و اينكه او است كه جفت نر و ماده را آفريده .
مِن نُطفَةٍ إِذا تُمنىٰ
از نطفهاى كه در رحم ريخته مىشود .
وَأَنَّ عَلَيهِ النَّشأَةَ الأُخرىٰ
و اينكه بر خداست كه نشاه آخرت را پديد آورد .
وَأَنَّهُ هُوَ أَغنىٰ وَأَقنىٰ
و اينكه خود او است كه با اموال منقول و غير منقول بندگان خود را بىنياز مىكند .
وَأَنَّهُ هُوَ رَبُّ الشِّعرىٰ
و اينكه او رب" كوكب شعرى" است كه بعضى آن را رب خود مىپندارند .
وَأَنَّهُ أَهلَكَ عادًا الأولىٰ
و اينكه او نسل پيشين عاد را هلاك كرد .
وَثَمودَا۟ فَما أَبقىٰ
و ثمود را كه حتى يك نفر از ايشان باقى نگذاشت .
وَقَومَ نوحٍ مِن قَبلُ ۖ إِنَّهُم كانوا هُم أَظلَمَ وَأَطغىٰ
و قوم نوح را كه قبل از آنان، و ستمكارتر و ياغىتر از آنان بودند .
وَالمُؤتَفِكَةَ أَهوىٰ
و شهرهاى قوم لوط را كه زير و رو كرد و از عذاب آنچه متوجه آنان ساخت .
فَغَشّىٰها ما غَشّىٰ
از هر سو احاطهشان كرد .
فَبِأَىِّ ءالاءِ رَبِّكَ تَتَمارىٰ
پس ديگر در كدام يك از نعمتهاى پروردگارت مىتوانى ترديد كنى .
هٰذا نَذيرٌ مِنَ النُّذُرِ الأولىٰ
اين پيامبر، بيمرسانى است از سنخ بيم رسانان گذشته .
أَزِفَتِ الءازِفَةُ
قيامت نزديك شد .
لَيسَ لَها مِن دونِ اللَّهِ كاشِفَةٌ
و براى آن به غير از خدا پرده بردارى نيست .
أَفَمِن هٰذَا الحَديثِ تَعجَبونَ
آيا از اين مطالب تعجب مىكنيد؟ .
وَتَضحَكونَ وَلا تَبكونَ
و مىخنديد و گريه نمىكنيد؟ .
وَأَنتُم سٰمِدونَ
و هم چنان سرگرم بازى خود هستيد؟ .
فَاسجُدوا لِلَّهِ وَاعبُدوا ۩
پس براى خدا سجده كنيد و به عبادت او بپردازيد .
تلاوت سوره النجم · مشاری العفاسی